Τετάρτη, 28 Σεπτεμβρίου, 2022

Οι αλλαγές στην Γ΄ Λυκείου: Άλλη μία χαμένη ευκαιρία;

Ο Υπουργός Παιδείας γνωστοποίησε πρόσφατα τις βασικές γραμμές της νέας δομής της Γ ́ Λυκείου και του νέου συστήματος εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό το γεγονός ότι για πρώτη φορά αναγνωρίζεται από τον καθ’ ύλην αρμόδιο Υπουργό με παρρησία η διάλυση της Γ΄ Λυκείου. Κανείς δεν μπορεί να διαφωνήσει ούτε με την διαπίστωση αυτή αλλά ούτε και με το γεγονός ότι το εκφυλιστικό αυτό φαινόμενο οικοδομήθηκε και ολοκληρώθηκε σιγά – σιγά εδώ και πολλά χρόνια.

Η αναγνώριση του προβλήματος είναι ένα πρώτο αλλά πολύ σημαντικό βήμα. Ο στόχος της θεραπείας αποτελεί επιπλέον ένα ουσιαστικό «στοίχημα» για όλους τους εμπλεκόμενους φορείς της Εκπαιδευτικής Κοινότητας. Χωρίς ενδοιασμούς συμφωνώ και επαυξάνω τόσο ως προς τον εντοπισμό του προβλήματος όσο και ως προς τον στόχο της άμεσης ανάγκης για θεραπεία.

Όλοι οι επίσημοι φορείς της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης συμφωνούν στον χαρακτήρα του Λυκείου ως «σχολείου Γενικής Παιδείας». Η ΟΙΕΛΕ, η Ομοσπονδία Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών Λειτουργών Ελλάδας, από το 2012 έχει καταθέσει ολοκληρωμένη πρόταση για το πρόγραμμα του τριτάξιου Γενικού Λυκείου. Η πρόταση εκπονήθηκε λαμβάνοντας υπόψη ακριβώς αυτόν τον χαρακτήρα του Λυκείου ως σχολείο Γενικής Παιδείας. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι:

«Το Γενικό Λύκειο οφείλει να παραμείνει ως κατεξοχήν βαθμίδα Γενικής Παιδείας. Στο Γενικό Λύκειο οι μαθητές δεν πρέπει να εξειδικεύονται σε βάθος ύλης σε περιορισμένο αριθμό μαθησιακών αντικειμένων, αλλά αντίθετα να εξοικειώνονται και να αποκτούν βασικές δεξιότητες και γνώσεις σε ένα ευρύτερο φάσμα επιστημονικών αντικειμένων, που πιθανόν να επέλεγαν να σπουδάσουν συστηματικότερα τα επόμενα χρόνια.»[1]

Δυστυχώς στην Ελλάδα ο στόχος εισαγωγής των παιδιών στο Πανεπιστήμιο έγινε μοναδική αιτία φοίτησης των παιδιών κυρίως στην Τρίτη Λυκείου και οδήγησε σε έναν λαβύρινθο στρεβλώσεων. Η αντίληψη ότι οι σπουδές σε συγκεκριμένα Πανεπιστημιακά τμήματα είναι μονόδρομος για την επαγγελματική αποκατάσταση των πτυχιούχων, αποτέλεσε ένα στερεότυπο που αποδυνάμωσε πλήρως την αυταξία της μόρφωσης. Γιγαντώθηκε υπερβολική αγωνία, άγχος, οικογενειακή και κοινωνική πίεση για επιτυχία στις Πανελλαδικές εξετάσεις παράγοντες που ουσιαστικά εξαέρωσαν πλήρως τον χαρακτήρα του Λυκείου ως σχολείο Γενικής Παιδείας, τουλάχιστον στην τελευταία τάξη του. Μοιραία το ενδιαφέρον στράφηκε αποκλειστικά στην προετοιμασία των υποψηφίων στις Πανελλαδικές εξετάσεις. Έτσι καταλήξαμε στην σημερινή εικόνα της Γ΄ Λυκείου, αν και το σωστό θα ήταν να τοποθετήσουμε στο ίδιο κάδρο και την Β΄ Λυκείου, κάτι που επίσης πολύ σωστά αναγνωρίζει ο κ. Γαβρόγλου. Μπορούμε να πούμε χωρίς υποκρισία και εθελοτυφλισμό ότι τουλάχιστον σε σχέση με την Γ΄ Λυκείου το σχολείο έγινε ένας γραφειοκρατικός μηχανισμός διεκπεραίωσης γραφειοκρατικών υποχρεώσεων. Συνένοχοι στην δημιουργία αυτής της αποκρουστικής πραγματικότητας είμαστε όλοι. Όλοι εμείς που, ψιθυριστά στην αρχή αλλά μεγαλόφωνα και χωρίς καμία συστολή στη συνέχεια, επαναλαμβάναμε το περίφημο: «κοίταξε τα μαθήματα που θα διαγωνισθείς στις Πανελλαδικές και άφησέ τα τα υπόλοιπα»!

Με μεγάλη ευκολία η τελευταία φράση αντικαταστάθηκε από την: «αυτά που χρειάζεσαι θα τα μάθεις κάπου αλλού, όχι στο σχολείο σου». Το αποτέλεσμα ήταν να δημιουργηθεί ένα τεράστιο «κενό». Κενό ενδιαφέροντος, κενό σφαιρικής μόρφωσης και καλλιέργειας, με μία λέξη κενό εκπαίδευσης. Το κενό που δημιουργήθηκε έσπευσαν να το καλύψουν με τον καλύτερο τρόπο πάσης φύσεως εκγυμναστές τεχνικών επίλυσης ασκήσεων, που ονομάζονται «φροντιστές». Έστησαν με μεγάλη ταχύτητα αντιεκπαιδευτικά και αντιπαιδαγωγικά εγκεφαλικά γυμναστήρια, «μαγαζιά» που δεν έχουν καμία σχέση με την εκπαιδευτική λειτουργία. Βαθμιαία κατόρθωσαν να αναδειχθούν σε ισότιμο με το Σχολείο θεσμό της Κοινωνίας, αρχικά, ενώ στη συνέχεια και σε μεγάλο βαθμό το υποκατέστησαν πλήρως.

Σήμερα το Υπουργείο συμφωνεί με όλα τα προηγούμενα και αποδέχεται ότι «η Γ Λυκείου με την σημερινή της μορφή συμβάλλει στο να καταντήσει το σχολείο πάρεργο του φροντιστηρίου»[2]. Επιθυμώντας να αντιμετωπίσει το τεράστιο και χρόνιο αυτό πρόβλημα προτείνει την Νέα Γ΄ Λυκείου με 4 βασικά μαθήματα.

Η πρόταση καταλήγει σε μία Γ΄ Λυκείου απολύτως «φροντιστηριακή» τάξη. Καταργώντας τα μαθήματα της Γενικής Παιδείας όπως Ιστορία, Βιολογία, Μαθηματικά, Κοινωνικές Επιστήμες κλπ, αλλοιώνεται πλήρως ο χαρακτήρας της ως «τάξης Γενικής Παιδείας». Προσωπικά θεωρώ ότι πρόκειται για μία ήττα του περιεχομένου του «εκπαιδεύομαι να μαθαίνω» από το «αποστηθίζω τεχνικές επίλυσης ασκήσεων». Είναι χαρακτηριστικό και πρέπει να επισημανθεί το γεγονός ότι οι μόνοι που αποδέχονται ασμένως την πρόταση του Υπουργείου είναι οι ιδιοκτήτες φροντιστηρίων, οι οποίοι με σπουδή ξεκίνησαν ακόμα και σεμινάρια παρουσίασης του νέου συστήματος…

Υπάρχει βεβαίως η εξαγγελία του Υπουργείου ότι «η νέα Γ΄ Λυκείου και το σύστημα εισαγωγής αποτελούν μέρος ενός συνολικότερου σχεδίου εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης και οι προτεινόμενες ρυθμίσεις θα εδραιωθούν στο βαθμό που θα συναρθρωθούν με όλες τις άλλες ρυθμίσεις της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης», η οποία δημιουργεί ελπίδες. Δυστυχώς δεν έχει γίνει ακόμα γνωστό κάτι συγκεκριμένο σχετικά με την πρόθεση αυτή, επομένως δεν είμαστε σε θέση να την σχολιάσουμε. Το θέμα της επανεξέτασης του Προγράμματος Σπουδών του Γυμνασίου και του διετούς (πλέον) Λυκείου είναι θέμα άμεσης προτεραιότητας. Ζούμε σε μία εποχή που η συσσώρευση της Επιστημονικής Γνώσης, σε όλα τα γνωστικά αντικείμενα του ανθρώπινου ενδιαφέροντος, βαίνει αυξανόμενη με καταιγιστικούς ρυθμούς. Ο περιορισμός της διδασκαλίας στο πλαίσιο ενός σχολείου Γενικής Παιδείας είναι έγκλημα. Αν δεν ξεκαθαρίσουμε εξαρχής τι «ποσότητα γνώσης» θέλουμε να διδάξουμε στα παιδιά μας, ποιο ή ποια διδακτικά μοντέλα επιθυμούμε να ακολουθήσουμε, πού θα εντοπίσουμε την Χρυσή Τομή ανάμεσα στις Ανθρωπιστικές, τις Κοινωνικές, τις Θετικές και Οικονομικές επιστήμες, έχω την πεποίθηση ότι θεμελιώνουμε στην άμμο.

Είναι δύσκολες ερωτήσεις, απαιτούν βούληση, συμμετοχή, προγραμματισμό και χρόνο. Θεωρώ ωστόσο ότι μόνο με αυτούς τους άξονες μπορούμε να παρέμβουμε στο πολύπαθο Λύκειο και να δώσουμε στα παιδιά αυτό που κρύβει στο βάθος της η εκπαιδευτική διαδικασία: την αγωνία της αναζήτησης, την χαρά της ανακάλυψης και την γοητεία της γνώσης.

Ίσως θα ήταν καλύτερα η εξαγγελία για την νέα Γ΄ Λυκείου να μην ήταν αποσπασματική αλλά να αποτελούσε ένα μέρος συνολικότερου επανασχεδιασμού της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Δεν θα αναφερθώ καθόλου στην προσπάθεια κάποιων να υπερασπισθούν με δήθεν επιστημονικά επιχειρήματα την μη κατάργηση μαθημάτων. Η αλήθεια είναι ότι δεν διατυπώθηκε ούτε μία ανακοίνωση επιστημονικής ένωσης που να αναφέρεται στο μείζον πρόβλημα της αλλοίωσης του χαρακτήρα του Λυκείου. Αν για κάποιους είναι πιο σημαντικό να παραμείνουν μερικά μαθήματα από το ότι η σχολική Γ΄ Λυκείου δεν θα διαφέρει από ένα φροντιστηριακό γκρουπ, τότε η θέση που εκφράζουν αδυνατίζει τόσο πολύ που ουσιαστικά εξαφανίζεται και τίθεται εκτός κριτικής.

………………

Αναφορές

[1] «Η πρόταση της ΟΙΕΛΕ για το Λύκειο», 11 Οκτωβρίου 2012

[2] Συνέντευξη του Υπουργού Παιδείας Κ. Γαβρόγλου στην εφημερίδα «η Εποχή», 9 Σεπτεμβρίου 2018.

………………

Σημείωση: το άρθρο δημοσιεύτηκε στην Αυγή στις 15 Σεπτεμβρίου 2018.

Ο σύνδεσμος είναι εδώ.

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Εντοπίστηκε ο υπεύθυνος για τον αποδεκατισμό των υποψηφίων στην Αρχιτεκτονική Ξάνθης!

Τις προηγούμενες ημέρες το Υπουργείο Παιδείας, διά στόματος της (αν)αρμόδιας Υπουργού κας Ν. Κεραμέως, επανέλαβε σε όλους τους τόνους ότι «την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής...

Οι αλλαγές στις Πανελλαδικές από το 2022: «στο θολωμένο της μυαλό…»*

Οι Πανελλαδικές του 2021 θα μείνουν στην Ιστορία των Εισαγωγικών Εξετάσεων ως οι «εξετάσεις – λαιμητόμος». Προφανώς αναφέρομαι στην εφαρμογή της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής...

Η ανεστραμμένη (ή αντεστραμμένη) τάξη, η κα Κεραμέως κι εμείς, οι Εκπαιδευτικοί.

Κι έτσι, μαζί με τον Νόμο 4823 της 3ης Αυγούστου 2021, γνωστό και ως «νόμο αξιολόγησης – καρμανιόλας των εκπαιδευτικών», μπήκε στην συζήτηση η...
- Advertisement -

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ

Τι είναι το χιόνι;

Τα σύννεφα αποτελούνται είτε από σταγόνες νερού είτε από παγοκρυστάλλους είτε και από τα δύο μαζί. Οι παγοκρύσταλλοι δημιουργούνται στα νέφη όταν οι σταγόνες νερού...

Ο «Δρ. Πυρηνική βόμβα»: Ρόμπερτ Οπενχάιμερ

Ο τραγικός σύγχρονος Προμηθέας που έδωσε στην ανθρωπότητα την πυρηνική φωτιά Όταν ο θεωρητικός φυσικός που πρωτοπόρησε στην κατασκευή της πυρηνικής βόμβας είδε με τα...

Η ψευδοεπιστήμη

Καθημερινά βομβαρδιζόμαστε με νέες έρευνες, αποτελέσματα και ανακαλύψεις, όχι μόνο για μακρινούς κόσμους και μυστηριώδη σωματίδια αλλά και σχετικά με την καθημερινότητά μας, τι...

Το μποζόνιο Χίγκς ή «το σωματίδιο του Θεού» ( ; )

Όλοι έχουμε ακούσει γι’ αυτό. Όχι, δεν αναφέρομαι στο «μποζόνιο Χιγκς» αλλά στο άλλο, στο «σωματίδιο του Θεού». Κάτι έχει πάρει το μάτι μας,...

Πώς δημιουργείται το ουράνιο τόξο;

Σε ποιον δεν αρέσουν τα ουράνια τόξα; Εμφανίζονται σχεδόν μαγικά από το πουθενά, είναι πολύχρωμα και βγαίνουν συνήθως μετά από βροχή, δημιουργώντας μια τρομερή...
error: Content is protected !!